Yeme Bozuklukları

Yeme Bozuklukları Nedir?

Yeme Bozuklukları anoreksiya nervoza, bulimiya nervoza ve tıkınırcasına yeme bozukluğu gibi psikiyatrik hastalıkların içinde yer aldığı bir tanı grubudur. Bu hastalıklar ruhsal kaynaklıdır ve bedensel belirtiler ön planda gibi görünse de ciddi ruhsal sorunlarla birliktedir.

Anoreksiya nervoza; zayıf bir bedene sahip olma arzusu, kilo almaktan aşırı korku, beden imgesinde bozukluk ve adet kesilmesidir. Hasta kilo kaybetme amacıyla özel davranış biçimleri geliştirir. Hastaların yaklaşık yarısı bütün yiyecek alımını ileri derecede azaltarak kilo kaybeder. Bazıları yoğun egzersiz yapar. Hastaların diğer yarısı sıkı diyet uygular, ara sıra kontrol kaybederek tıkınırcasına yemek yer ve ardından bu yediklerini kusarak çıkarır.

Bulimiya nervoza; aşırı yeme atakları  ve ardından gelen kusmaların ön planda olduğu bir yeme bozuklukları tablosudur. Hasta yine zayıf bir beden sahip olmak istediği için anoreksiya nervozadaki gibi yediklerini dışarı atmak, kalori yapıcı etkilerini gidermek için çeşitli yollara başvurur. Ancak bu tabloda farklı olarak hasta hafif kilolu ya da normal beden ağırlığındadır.

 

Yeme Bozukluğu Nedenleri

Yeme bozukluklarının kesin nedeni bilinmemekle birlikte, genellikle biyolojik, psikolojik ve / veya çevresel anormalliklerin bir kombinasyonunun bu hastalıkların gelişimine katkıda bulunduğuna inanılmaktadır.

Biyolojik faktörlerin örnekleri şunları içerir:

  • Düzensiz hormon fonksiyonları
  • Genetik (yeme bozuklukları ile kişinin genleri arasındaki bağ hala yoğun bir şekilde araştırılmaktadır, ancak genetiğin hikayenin bir parçası olduğunu biliyoruz).
  • Beslenme eksiklikleri

Psikolojik faktörlerin örnekleri şunları içerir:

  • Negatif vücut imajı
  • Zayıf benlik saygısı

Yeme bozukluklarının ortaya çıkmasına katkıda bulunabilecek çevresel faktörlerin örnekleri şunlardır:

  • İşlevsiz aile dinamiği
  • Bale ve modellik gibi zayıf olmayı ve kilo vermeyi destekleyen meslekler ve kariyerler
  • Daha iyi performans için zayıf bir vücudu korumaya önem verilen estetik odaklı sporlar.

Örnekler şunları içerir:
Kürek
Dalış
Bale
Jimnastik
Güreş
Uzun mesafe koşu

Aile ve çocukluk çağı travmaları: çocuklukta cinsel istismar, ağır travma
Arkadaşlar ve iş arkadaşları arasında kültürel ve / veya akran baskısı
Stresli geçişler veya yaşam değişiklikleri

 

Risk faktörleri

Yeme bozuklukları her yaştan, ırksal / etnik kökene, vücut ağırlıklarına ve cinsiyete sahip insanları etkileyebilir. Yeme bozuklukları sıklıkla ergenlik çağında veya genç yetişkinlikte ortaya çıkar, ancak çocukluk döneminde veya yaşamın ilerleyen dönemlerinde de gelişebilir. Bu bozukluklar her iki cinsiyeti de etkiler, ancak kadınlar arasındaki oranlar erkeklerden daha yüksektir. Yeme bozukluğu olan kadınlar gibi erkeklerde de çarpık bir vücut imajı vardır.

Araştırmacılar, yeme bozukluklarının genetik, biyolojik, davranışsal, psikolojik ve sosyal faktörlerin karmaşık bir etkileşiminden kaynaklandığını buluyorlar. Araştırmacılar yeme bozukluklarını daha iyi anlamak için en son teknolojiyi ve bilimi kullanıyor.

Bir yaklaşım, insan genlerinin incelenmesini içerir. Ailede yeme bozuklukları vardır. Araştırmacılar, yeme bozuklukları geliştirme riskinin artmasıyla bağlantılı DNA varyasyonlarını belirlemek için çalışıyorlar.

Beyin görüntüleme çalışmaları da yeme bozukluklarının daha iyi anlaşılmasını sağlıyor. Örneğin, araştırmacılar sağlıklı kadınlara kıyasla yeme bozukluğu olan kadınlarda beyin aktivitesi modellerinde farklılıklar buldular. Bu tür araştırmalar, yeme bozukluklarının yeni teşhis ve tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine rehberlik edebilir.

 

Tedavisi

Yeme bozuklukları için erken tedaviye başvurmak önemlidir. Yeme bozukluğu olan kişiler intihar ve tıbbi komplikasyonlar açısından daha yüksek risk altındadır. Yeme bozukluğu olan kişilerde sıklıkla başka ruhsal bozukluklar (depresyon veya anksiyete gibi) veya madde kullanımıyla ilgili sorunlar olabilir. Tam iyileşme mümkündür.

Tedavi planları bireysel ihtiyaçlara göre düzenlenmiştir ve aşağıdakilerden birini veya birkaçını içerebilir:

Bireysel, grup ve / veya aile psikoterapisi
Tıbbi bakım ve izleme
Beslenme danışmanlığı
İlaçlar

Psikoterapiler
Anoreksiya nervozalı ergenlerin ebeveynlerinin çocuklarını besleme sorumluluğunu üstlendiği Maudsley yaklaşımı adı verilen aile temelli bir terapi gibi psikoterapiler, insanların kilo almalarına ve yeme alışkanlıklarını ve ruh hallerini iyileştirmelerine yardımcı olmada çok etkili görünmektedir.

Aşırı yeme ve tasfiye davranışlarını azaltmak veya ortadan kaldırmak için insanlar, bir kişinin çarpık veya yararsız düşünce kalıplarını nasıl tanımlayacağını ve yanlış inançları nasıl tanıyıp değiştireceğini öğrenmesine yardımcı olan başka bir psikoterapi türü olan bilişsel davranışçı terapi (BDT) alabilir.

İlaçlar
Kanıtlar ayrıca antidepresanlar, antipsikotikler veya duygudurum düzenleyicileri gibi ilaçların yeme bozukluklarının ve anksiyete veya depresyon gibi birlikte ortaya çıkan diğer hastalıkların tedavisinde de faydalı olabileceğini göstermektedir.

 

Yeme Bozukluklarında sanal gerçeklikle çalışma

Yeme bozuklukları için son yıllarda uygulanan ve başarılı sonuçlar elde edilen sanal gerçeklikle maruz bırakma yöntemi ile kişi aşamalı olarak farklı fizyolojik görünüm durumlarına maruz bırakılarak bu duygu durumunu ortaya çıkaran etmenlerin neler olduğu anlaşılmaya çalışılır. Buna yönelik olarak yürütülen ödev ve telkin uygulamalarıyla kişinin bu durumu ortadan kaldırılmaya çalışılır.

 

Kadromuzda yer alan klinik psikolog ve psikiyatristlerin gözetiminde ileri seviyede tanı ve tedavi yöntemleri uygulanır.

 

Panik Atak Tedavisi